Wizquiz ένα ισχυρό εργαλείο
αυτοαξιολόγησης

Παραθέτουμε επιστημονικό άρθρο με τον ορισμό και την σημασία της αυτοξιολόγησης, τόσο ως εργαλείο εντοπισμού και αντιμετώπισης μαθησιακών κενών, όσο και ως εργαλείο ενίσχυσης και ανάπτυξης μεταγνωστικών ικανοτήτων.

0
Ερωτήσεις
0
μαθήματα
0
Ενότητες

Ορισμός &
σημασία της αυτοαξιολόγησης

Είναι κοινά αποδεκτό πως δεν υπάρχει τομέας της ανθρώπινης δραστηριότητας από τον οποίο να απουσιάζει η διαδικασία της αξιολόγησης είτε σε επίσημη (τυπική) είτε σε ανεπίσημη (άτυπη) μορφή.

Η αξιολόγηση στην εκπαιδευτική διαδικασία αποβλέπει στο να προσδιορίσει όσο πιο συστηματικά, έγκυρα, αξιόπιστα και αντικειμενικά γίνεται, την καταλληλότητα, τη λειτουργικότητα και το αποτέλεσμα μιας διδακτικής και παιδαγωγικής δραστηριότητας σε σχέση με τους στόχους που έχουν τεθεί μέσω συγκεκριμένων κριτηρίων. Απώτερος στόχος της αξιολόγησης από παιδαγωγική σκοπιά είναι να ληφθούν τα αντίστοιχα μέτρα, τα οποία ευνοούν την επίτευξη των διδακτικών και παιδαγωγικών στόχων, την ενθάρρυνση και ενίσχυση του μαθητή και συνολικά τη βελτίωση-αναβάθμιση των διαδικασιών της μάθησης, των δεξιοτήτων, της αγωγής και της κοινωνικοποίησης.

 

Η αυτοαξιολόγηση είναι η διαδικασία κατά την οποία οι μαθητές βγάζουν συμπεράσματα σχετικά με τη δική τους επίδοση. Kρίνουν τις επιτυχίες και τα αποτελέσματα της προσπάθειας που έχουν καταβάλει κατά τη διάρκεια της μαθησιακής διαδικασίας (Sluijsmans et al. 1999:297).

Η αυτοαξιολόγηση είναι έννοια ευρύτερη και σημαντικότερη από την «αυτοβαθμολόγηση», δηλαδή τη δυνατότητα που μπορεί να δώσει ο αξιολογητής στον αξιολογούμενο να βαθμολογήσει το γραπτό του, χρησιμοποιώντας, για παράδειγμα, μία κλείδα, δηλαδή τις σωστές απαντήσεις σε κλειστές ερωτήσεις.

Η σημασία της είναι καθοριστική για την «αυτονόμηση» του μαθητή, ο οποίος μέσω της αυτοαξιολόγησης:

  • Αποκτά επίγνωση των εκπαιδευτικών στόχων του προγράμματος που παρακολουθεί
  • Κάνει υποθέσεις για το ποια είναι τα καταλληλότερα μέσα για την επίτευξη των στόχων και τη βελτίωση της επίδοσής του.
  • Συνεισφέρει στη βελτίωση της εικόνας του αναπτύσσοντας παράλληλα την υπευθυνότητα και την αυτογνωσία του.
  • Συμβάλλει στην καλύτερη ανατροφοδότηση του, αφού εξασφαλίζει πληροφορίες για το βαθμό επίτευξης ενός σκοπού (criterion reference) και όχι για τη θέση του ανάμεσα σε άλλους μαθητές (norm-reference).

Η αυτοαξιολόγηση μπορεί να έχει διάφορες λειτουργίες:

  • Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο για διαμορφωτική αξιολόγηση.
  • Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο για αθροιστική αξιολόγηση.
  • Μπορεί να παράσχει πληροφορίες για πιθανά μαθησιακά κενά.
  • Μπορεί να διευκολύνει τον επαναπροσδιορισμό νέων στόχων με αφετηρία τις τωρινές επιτεύξεις.
  • Μπορεί να δώσει τη δυνατότητα στους μαθητές να σκεφτούν πάνω σε θέματα μάθησης και έτσι να ενισχύσει την ανάπτυξη μεταγνωστικών ικανοτήτων.
  • Μπορεί να ωθήσει τους μαθητές και τους καθηγητές σε συζήτηση πάνω σε θέματα επάρκειας, ποιότητας, πληρότητας των εργασιών των μαθητών καθώς και σε προτάσεις βελτίωσης τους οι οποίες οργανωμένα μπορούν να καταλήξουν σε ένα χρήσιμο σχέδιο δράσεων για τη συνέχεια.
  • Μπορεί και πρέπει να αποτελεί κομμάτι της διαδικασίας αυτορρύθμισης μέσα στη μαθησιακή διαδικασία, η οποία πρέπει να συνεχίζεται εφ’ όρου ζωής (Dann 2002:125).

Η αυτοαξιολόγηση χαρακτηρίζεται σε γενικές γραμμές ως «μαθητοκεντρική» μέθοδος (Stiggins 1994, όπως αναφέρεται στο Lambert & Lines 2000:142), επειδή ενισχύει το ρόλο των μαθητών και τους επιτρέπει να συμμετέχουν ενεργά στην εκπαιδευτική διαδικασία. Με άλλα λόγια, τους δίνει την ευκαιρία να συμμετέχουν ενεργά στην επίβλεψη και αξιολόγηση της προόδου τους (Geeslin 2003:859). Με τον τρόπο αυτό οι μαθητές αναγνωρίζουν τις δυσκολίες τους και προτείνουν τρόπους ώστε να βελτιωθούν στο μέλλον. Κατανοούν σε μεγαλύτερο βάθος τις ενέργειες που πρέπει να ακολουθήσουν ώστε να βελτιώσουν όχι μόνο την επίδοσή τους, αλλά και τη συνολικότερη απόδοσή τους.

Ένα επιπλέον πλεονέκτημα της αυτοαξιολόγησης είναι ότι ενθαρρύνει και ενισχύει τα κίνητρα μάθησης (Geeslin 2003:863). Η παροχή κινήτρων στους μαθητές είναι συνδεδεμένη με αρκετά χαρακτηριστικά της αυτοαξιολόγησης:

  • Οι μαθητές νιώθουν ότι έχουν τον έλεγχο της μάθησης στην οποία συμμετέχουν και μπορούν να παρακολουθούν την πρόοδο που σημειώνουν.
  • Δίνεται ο χρόνος να τροποποιήσουν και να βελτιώσουν την επίδοση και την απόδοσή τους.
  • Καθώς η αυτοαξιολόγηση αποτελεί κομμάτι της διαμορφωτικής αξιολόγησης, οι μαθητές έχουν αρκετές ευκαιρίες να επικεντρώσουν την προσοχή τους σε συγκεκριμένες περιοχές. Έτσι, είναι σε θέση να κατανοήσουν τον τρόπο αξιολόγησης (και μέσω της μαθμολογίας), δε θεωρούν τους βαθμούς αυθαίρετους ούτε προσπαθούν να βελτιώσουν την απόδοσή τους αποκλειστικά με αυτό το κριτήριο (Geeslin 2003:863).

Ωστόσο, υπάρχουν αρκετά μειονεκτήματα όσον αφορά την αποτελεσματικότητα της αυτοαξιολόγησης (Parker 2005:12):

  • Οι μαθητές δεν είναι επαρκείς γνώστες της διαδικασίας της αξιολόγησης, ώστε να είναι σε θέση να σχολιάζουν και να εκφέρουν γνώμη.
  • Μπορεί να μην αναγνωρίζουν ή να μην αξιολογούν κατάλληλα τους στόχους της αξιολόγησης.
  • Από τη στιγμή που, στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας, είναι οι ίδιοι αυτοί που εξετάζονται και κρίνονται είναι πιθανό οι απόψεις τους να μην είναι αρκετά αντικειμενικές (Parker 2005:12).

Τα αποτελέσματα των μετρήσεων μιας «δοκιμασίας» – αυτοαξιολόγησης, πρέπει να είναι ανεξάρτητα από το πρόσωπο του βαθμολογητή – εκπαιδευτικού. Η αντικειμενικότητα είναι ένας σημαντικός παράγοντας επιτυχίας των συστημάτων αυτοβαθμολόγησης. Ψηφιακά συστήματα αυτοβαθμολόγησης – αυτοαξιολόγησης σε κλειστού τύπου ερωτήσεις, βοηθούν προς την κατεύθυνση αυτή.  Ο μαθητής έχει τη δυνατότητα να «προσπαθήσει» και να δει άμεσα την ορθότητα του αποτελέσματος αυτής της προσπάθειας. Τα συστήματα αυτά μπορούν να εμπλουτιστούν: με πολυμεσικό υλικό το οποίο βοηθά στην κατανόηση εννοιών και δημιουργεί πολλαπλές αναπαραστάσεις για το ίδιο θέμα, αλλά και με μηχανισμό ανατροφοδότησης ή και καθοδήγησης προς την ορθή απάντηση.

 Βιβλιογραφία

  • Γεωργόπουλος Α., Λιθοξοΐδου Λ. (2006). Αναζητώντας ένα μοντέλο αξιολόγησης για την περιβαλλοντική εκπαίδευση στην προσχολική ηλικία. Στο Δ. Κακανά, Κ. Μπότσογλου, Ν. Χανιωτάκης, Ε. Καβαλάρη (επιμ), Η αξιολόγηση στην εκπαίδευση: Παιδαγωγική και διδακτική διάσταση: 71 κείμενα για την αξιολόγηση. Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη, 561-567.
  • Γρόσδος Σ. (2006). Περιγραφική αξιολόγηση: μια πρόταση. Αξιολόγηση ή βαθμολογία; Στο Δ. Κακανά, Κ. Μπότσογλου, Ν. Χανιωτάκης, Ε. Καβαλάρη (επιμ), Η αξιολόγηση στην εκπαίδευση: Παιδαγωγική και διδακτική διάσταση: 71 κείμενα για την αξιολόγηση. Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη, 229-234.
  • Κολιάδης Ε. (2002). Μέτρηση και αξιολόγηση της επίδοσης για τη δια­σφά­λιση της επιτυχίας: (Πρόγραμμα Qual-Impact). Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
  • Νημά Α. Ε., Καψάλης, Γ. Κ. (2002). Σύγχρονη διδακτική. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας.
  • Ντολιοπούλου Ε., Γουργιώτου Ε. (2008). Η αξιολόγηση στην εκπαίδευση, με έμφαση στην προσχολική. Αθήνα: Gutenberg.
  • Παντελιάδου Σ., Πατσιοδήμου Α. (2007). Εφαρμογές διδακτικής αξιολόγησης και μαθησιακές δυσκολίες. Θεσσαλονίκη: Γράφημα.
  • Σκανδαλάκη Ν., Βιβιλάκη Β., Λιονής Χ. (2008). Ανασκόπηση των κυριότερων εργαλείων για την αξιολόγηση των μεταπτυχιακών μαθημάτων. Ανασκόπηση Νοσηλευτική, 47/4: 489-496. Πρόσβαση [on line]: http://hjn.gr/actions/get_pdf.php?id=59 [12/11/10].
  • Ταρατόρη-Τσαλκατίδου Ε. (2009). Σχολική αξιολόγηση: Αξιολόγηση της σχολικής μονάδας, του εκπαιδευτικού και της επίδοσης του μαθητή. Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη.
  • Τσαγκαρλή-Διαμαντή Ε. (2003). Αξιολόγηση - αυτοαξιολόγηση μαθητών και εκπαιδευτικών. Αθήνα: Λύχνος.
  • Dann R. (2002). Promoting Assessment as Learning: Improving the Learning Process. London and New York: Routledge Falmer.
  • Geeslin K. L. (2003). Student Self-Assessment in the Foreign Language Classroom: The Place of Authentic Assessment Instruments in the Spanish Language Classroom. Hispania, 86/4: 857-868.
  • Lambert D., Lines, D. (2000). Understanding Assessment: Purposes, Perceptions, Practice. London and New York: Routledge Falmer.
  • MacBeath J. (2001). Η αυτοαξιολόγηση στο σχολείο. Στο Α. Ε. Χαρίσης, Αξιολόγηση σχο­λι­κής μάθησης. Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη.
  • Parker J. (2005). Should you Encourage Students to Assess Themselves in Practice Learning? A Guided Self-Efficacy Approach to Practice Learning Assessment. Journal of Practice Teaching, 6/3: 8-30.
  • Sluijsmans D., Dochy F., Moerkerke G. (1999). Creating a Learning Environment by Using Self- Peer- and Co-Assessment. Learning Environment Research, 1: 293-319.

Πηγή: https://www.greek-language.gr/certification/research/lexicon/show.html?id=200